“Eğdim Kiraz Dalını”: Veli Civelek - Gönül Tellerine Dokunan Bir Aşk Türküsü

Türkünün Derinlerinden

• Repertuar No: 2801 – Kaynak kişi: Ali Konukay
• Repertuar No: 4478 – Kaynak kişi: Veli Civelek

Kaynak Kişiler: Veli Civelek & Ali Konukay

• Veli Civelek
  • Doğum Yılı: 1321 (1905)
  • Memleket: Karkın, Çumra, Konya
  • Kimdir? Çiftçilikle uğraşan, sazı ve sözüyle halkın gönlünde taht kurmuş bir halk ozanıdır. Anadolu’nun duygularını yalın bir dille dile getirmiştir.
  • Diğer Bilinen Eseri: Ben Sana Demedim mi
• Ali Konukay
• Doğum Yılı: 1326 (1910)
• Memleket: Yine Konya bölgesinde yaşadığı bilinmektedir.
• Kimdir? Sözlü kültürün önemli taşıyıcılarından biri olan Konukay, Veli Civelek gibi halktan biridir ve türkü derlemelerinde önemli bir yer edinmiştir.

• Türkünün Sözleri

  EĞDİM KİRAZ DALINI  
  EDALIM YÜRÜ, DALGALIM YÜRÜ, SÜRMELİM YÜRÜ  
  SEVDİM BEYAZ GELİNİ  
  AMAN AMAN, AMANIN SEVDİM BEYAZ GELİNİ  
  
  GELİN ÖMRÜN ÇOĞOLSUN  
  EDALIM YÜRÜ, DALGALIM YÜRÜ, SÜRMELİM YÜRÜ  
  BİLDİN BEKÂR HALİNİ  
  AMAN AMAN, AMANIN SEVDİM BEYAZ GELİNİ  
  
  KAVAKTA BEL OLMAZ  
  HER EVDE GÜZEL OLMAZ  
  HER EVDE GÜZEL OLSA  
  DERDİME İLAÇ OLMAZ  
  

  Türkünün sözlerinde geçen tekrarlar (“Edalım yürü, dalgalım yürü” gibi) müzikal ritmi zenginleştirdiği gibi, halk dilindeki sevgi ve iltifat biçimlerini de açıkça yansıtır.

  ---

  Anlam Derinliği

  Türkü, genç bir delikanlının beyaz gelinliğe bürünmüş sevdalısına içli bir seslenişini konu alır. “Kiraz dalı” gibi eğilen aşk, “bekâr halini bilen” sevgilinin uzaklaşmasıyla siteme dönüşür. Aynı zamanda gelinlik, kavak ağacı, iltifat dolu ünlemler; kırsal Anadolu’daki sembolik aşk anlatımının karakteristik ögeleridir.

  ---

  Günümüzde Türkünün Yeri

  Bugün hâlâ çeşitli halk müziği sanatçıları tarafından seslendirilen “Eğdim Kiraz Dalını”, TRT Türk Halk Müziği repertuarında yer almakta ve özellikle Konya yöresi türkülerini araştıranlar için başat eserlerden biri sayılmaktadır. Hem melodik yapısıyla hem de sözlü kültür içindeki çoklu kaynak aktarımıyla önemli bir halk mirasıdır.
• “Eğdim Kiraz Dalını”, yalnızca bir aşk türküsü değil, aynı zamanda bir dönemin yaşam biçimini, aşk anlayışını ve halkın duygularını taşıyan bir sözlü tarih belgesidir. Veli Civelek ve Ali Konukay gibi isimlerin bu kültürel mirasın taşıyıcısı olması, yöresel müzik hafızamızın ne kadar güçlü temellere dayandığını göstermektedir.